Đại tá, bác sĩ Đông y – Tây y cảm nhận về lớp “Chuyên gia Thôi miên Trị liệu”

Đại tá, bác sĩ Bùi Quốc Trị, nguyên Chủ nhiệm khoa của Viện Y học Cổ truyền Quân đội, là người có nền tảng thực hành cả Tây y và Đông y. Sau khi tham gia khóa học Chuyên gia Thôi miên Trị liệu do Chuyên gia Tâm lý và Thôi miên Trị liệu Nguyễn Mạnh Quân giảng dạy, ông đã có những chia sẻ sâu sắc về phương pháp trị liệu không dùng thuốc, cơ chế ám thị tích cực, tác động thân – tâm và khả năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe.

Với góc nhìn của một bác sĩ được đào tạo y học, từng làm việc trong môi trường quân y và có nền tảng Đông – Tây y kết hợp, bác sĩ Bùi Quốc Trị nhìn nhận khóa học không chỉ như một trải nghiệm cá nhân, mà như một hướng tiếp cận đáng quan tâm trong lĩnh vực trị liệu tâm lý, thôi miên và hỗ trợ sức khỏe thân – tâm.

Phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc rất đặc biệt

Bác sĩ Bùi Quốc Trị chia sẻ rằng đây là một khóa học rất đặc biệt: khóa đào tạo chuyên gia chữa bệnh không dùng thuốc. Theo ông, tại Việt Nam, lĩnh vực này còn mới mẻ và chưa được nhiều người hiểu đúng.

Ông cho rằng Trung tâm đã đào tạo học viên về thôi miên trị liệu, tức là ứng dụng thôi miên trong hỗ trợ trị liệu. Trong cách tiếp cận này, nhà trị liệu không dùng thuốc, không can thiệp bằng dụng cụ y khoa, mà sử dụng lời nói, ám thị tích cực, trạng thái thư giãn sâu, sự hợp tác của thân chủ và các kỹ thuật tâm lý để tác động đến hệ thần kinh, cảm xúc, niềm tin, phản ứng cơ thể và khả năng tự điều chỉnh bên trong.

Thôi miên trị liệu hiện đại không nên được hiểu là điều bí ẩn hay mất kiểm soát. Đó là trạng thái tập trung sâu, thư giãn và tăng khả năng đáp ứng với gợi ý khi thân chủ tự nguyện hợp tác. NCCIH thuộc NIH cho biết thôi miên đã được nghiên cứu trong một số bối cảnh như hội chứng ruột kích thích, lo âu trước thủ thuật, triệu chứng mãn kinh, đau đầu, PTSD, kiểm soát đau và cai thuốc; trong đó có bằng chứng ngày càng tăng cho thấy thôi miên có thể hỗ trợ quản lý một số tình trạng đau, dù mức độ bằng chứng và hiệu quả khác nhau theo từng vấn đề. (NCCIH)

Ám thị tích cực và cơ chế thân – tâm

Theo chia sẻ của bác sĩ Bùi Quốc Trị, trong thôi miên trị liệu, nhà trị liệu sử dụng ám thị tích cực với sự hợp tác của thân chủ. Ám thị không phải là “ra lệnh” hay áp đặt. Ám thị trị liệu là những thông điệp được xây dựng để hướng tâm trí và cơ thể đến trạng thái an toàn hơn, thư giãn hơn, cân bằng hơn và tích cực hơn.

Khi một người đang căng thẳng, lo lắng, đau đớn hoặc sợ hãi, hệ thần kinh có thể ở trong trạng thái cảnh giác. Cơ bắp căng, hơi thở nông, tim đập nhanh, giấc ngủ khó đến, cảm xúc dễ dao động và cảm nhận đau có thể tăng lên. Khi được đưa vào trạng thái thư giãn sâu, cơ thể có thể bước vào “phản ứng thư giãn” — trạng thái được đặc trưng bởi hơi thở chậm hơn, huyết áp thấp hơn và nhịp tim giảm hơn, đối lập với phản ứng stress. NCCIH liệt kê các kỹ thuật như thư giãn cơ tiến triển, tự luyện ám thị, hình dung có hướng dẫn, biofeedback, tự thôi miên và bài tập thở là những kỹ thuật thư giãn thường được sử dụng. (NCCIH)

Trong trạng thái đó, lời nói của nhà trị liệu có thể giúp thân chủ chuyển hướng chú ý, làm dịu cảm xúc, thay đổi hình ảnh bên trong, giảm sợ hãi và tăng cảm giác kiểm soát. Đây là nền tảng quan trọng của nhiều phương pháp trị liệu thân – tâm.

Trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận và phản ứng stress

Bác sĩ Bùi Quốc Trị đặc biệt nhắc đến cơ chế sinh lý liên quan đến trung khu dưới đồi và chuỗi nội tiết tố của cơ thể. Trong y học hiện đại, hệ thống thường được nhắc đến trong phản ứng stress là trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận, còn gọi là HPA axis.

Khi cơ thể gặp stress, não bộ và hệ nội tiết phối hợp để tạo phản ứng thích nghi. Về nguyên lý, vùng dưới đồi gửi tín hiệu đến tuyến yên, tuyến yên tác động đến tuyến thượng thận, và tuyến thượng thận tiết ra các hormone như cortisol để giúp cơ thể ứng phó với tình huống căng thẳng. Phản ứng này cần thiết trong ngắn hạn, nhưng nếu stress kéo dài, cơ thể có thể rơi vào tình trạng mệt mỏi, mất ngủ, căng cơ, lo âu hoặc rối loạn nhiều chức năng thân – tâm.

Thôi miên trị liệu, tự thôi miên, thư giãn sâu, thở chậm, hình dung và các kỹ thuật điều hòa cảm xúc có thể được hiểu như những phương pháp hỗ trợ làm dịu phản ứng stress, giúp cơ thể quay về trạng thái cân bằng hơn. Đây không phải là sự thay thế cho điều trị y khoa, mà là một hướng bổ trợ giúp người học hiểu và điều hòa mối liên hệ giữa tâm trí, hệ thần kinh, nội tiết, cảm xúc và cơ thể.

Trải nghiệm trị liệu mẫu của bác sĩ Bùi Quốc Trị

Trong khóa học, bác sĩ Bùi Quốc Trị được Chuyên gia Nguyễn Mạnh Quân trị liệu làm mẫu trước lớp. Ông chia sẻ rằng bản thân bị viêm bì thần kinh từ năm 1976, đã chữa bằng cả Tây y và Đông y nhưng chưa khỏi như mong muốn.

Việc được trực tiếp trải nghiệm trị liệu trước lớp giúp ông quan sát phương pháp từ cả hai góc độ: góc độ người được trị liệu và góc độ bác sĩ. Ông nhận thấy kết quả chuyển biến khả quan, từ đó càng quan tâm hơn đến cơ chế và khả năng ứng dụng của thôi miên trị liệu.

Với những bệnh lý da liễu, thần kinh, miễn dịch hoặc bệnh mạn tính, cần hiểu thận trọng rằng nguyên nhân có thể phức tạp và cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá. Tuy nhiên, stress, cảm xúc, giấc ngủ và trạng thái hệ thần kinh có thể ảnh hưởng đến cảm giác ngứa, đau, khó chịu và mức độ chịu đựng triệu chứng. Các phương pháp thư giãn và điều hòa stress có thể đóng vai trò hỗ trợ trong chăm sóc tổng thể.

Từ hoài nghi khoa học đến quan sát thực tế

Là một bác sĩ, bác sĩ Bùi Quốc Trị không tiếp nhận phương pháp bằng niềm tin đơn thuần. Ông chia sẻ rằng với tính tò mò của mình, ông đã tự tìm hiểu và điều tra một số trường hợp từng được Chuyên gia Nguyễn Mạnh Quân hỗ trợ thiện nguyện, trong đó có bệnh nhân ung thư gan giai đoạn cuối, bệnh nhân trầm cảm, cao huyết áp vô căn, đái tháo đường, bệnh lý tuyến giáp, cột sống, phì đại tuyến tiền liệt, u xơ tử cung, u vú và nhiều vấn đề khác.

Từ quá trình quan sát và tìm hiểu, ông đi đến nhận định rằng phương pháp trị liệu tâm lý và thôi miên mang lại những kết quả đáng chú ý. Cách trình bày phù hợp với tinh thần khoa học là xem đây là các trường hợp quan sát và phản hồi cá nhân, có giá trị gợi mở, nhưng chưa thay thế cho nghiên cứu lâm sàng có đối chứng, chẩn đoán độc lập và theo dõi dài hạn.

Điều quan trọng là những quan sát này cho thấy thôi miên trị liệu và các phương pháp thân – tâm xứng đáng được tìm hiểu nghiêm túc, ứng dụng thận trọng và nghiên cứu sâu hơn trong bối cảnh hỗ trợ điều trị, giảm stress, cải thiện chất lượng sống và tăng khả năng hợp tác trị liệu của người bệnh.

Hiệu ứng placebo và vai trò của niềm tin trị liệu

Bác sĩ Bùi Quốc Trị cũng nhắc đến hiệu ứng placebo, hay hiệu ứng giả dược. Trong y học, placebo không đơn giản là “tưởng tượng” hay “không có gì”. Hiệu ứng placebo cho thấy kỳ vọng, niềm tin, bối cảnh trị liệu, mối quan hệ với người điều trị và cách não bộ dự đoán kết quả có thể ảnh hưởng đến cảm nhận triệu chứng, đặc biệt là đau, lo âu và một số biểu hiện chủ quan.

NCCIH mô tả placebo effect là một hiện tượng phức tạp, trong đó phản ứng của cơ thể có thể chịu ảnh hưởng bởi kỳ vọng, điều kiện hóa, niềm tin và bối cảnh điều trị; cơ chế này không có nghĩa bệnh nhân “giả vờ”, mà phản ánh khả năng não bộ và cơ thể phản hồi với tín hiệu trị liệu. (NCCIH)

Trong thôi miên trị liệu, nhà trị liệu có thể tăng cường các yếu tố tích cực tương tự: tạo sự tin tưởng, giúp thân chủ cảm thấy an toàn, xây dựng kỳ vọng hợp lý, hướng dẫn cơ thể thư giãn, dùng lời nói trị liệu và khuyến khích thân chủ tham gia chủ động vào quá trình tự điều chỉnh. Khi được kết hợp đúng cách với y học hiện đại hoặc Đông y, các yếu tố này có thể hỗ trợ người bệnh tốt hơn về tinh thần, cảm xúc và chất lượng sống.

Thôi miên trị liệu không đối lập với Tây y hay Đông y

Một điểm quan trọng trong cảm nhận của bác sĩ Bùi Quốc Trị là thôi miên trị liệu không nhất thiết đối lập với các phương pháp Tây y hoặc Đông y. Ngược lại, phương pháp này có thể đóng vai trò hỗ trợ.

Tây y có thế mạnh trong chẩn đoán, cấp cứu, phẫu thuật, thuốc, xét nghiệm, hình ảnh học và điều trị các bệnh lý thực thể. Đông y có thế mạnh trong điều hòa tổng thể, chăm sóc lâu dài, phục hồi và nhìn cơ thể như một hệ thống cân bằng. Thôi miên trị liệu và các phương pháp thân – tâm có thể bổ sung thêm một lớp: làm việc với stress, cảm xúc, niềm tin, trạng thái hệ thần kinh, sự hợp tác của người bệnh và khả năng tự điều chỉnh.

Một người bệnh đang điều trị bằng Tây y hoặc Đông y không nên tự ý bỏ thuốc, bỏ phác đồ hoặc trì hoãn can thiệp cần thiết. Nhưng họ có thể học thêm các phương pháp thư giãn, tự thôi miên, thở chậm, hình dung, giảm stress và ám thị tích cực để hỗ trợ tâm lý, giấc ngủ, cảm giác đau và chất lượng sống.

Giải thích các hiện tượng đặc biệt bằng ngôn ngữ khoa học

Bác sĩ Bùi Quốc Trị chia sẻ rằng khóa học cũng giúp ông hiểu rõ hơn cơ chế của một số hiện tượng như “lên đồng” hoặc các hành động phi thường mà con người bình thường chưa phát huy được.

Những hiện tượng này có thể được nhìn từ nhiều góc độ: văn hóa, tín ngưỡng, tâm lý học, trạng thái ý thức biến đổi, ám thị, thôi miên, phân ly, cảm xúc tập thể, niềm tin và phản ứng thân – tâm. Cách tiếp cận khoa học không phủ nhận trải nghiệm chủ quan của con người, nhưng cần phân biệt giữa trải nghiệm, diễn giải và bằng chứng.

Trong nhiều trạng thái tập trung sâu, xúc động mạnh, niềm tin mãnh liệt hoặc bối cảnh nghi lễ, con người có thể biểu hiện các khả năng chịu đau, thay đổi cảm xúc, thay đổi hành vi hoặc huy động năng lượng vượt khác thường. Thôi miên trị liệu cung cấp một khung thực hành giúp hiểu một phần các hiện tượng này theo ngôn ngữ tâm lý – thần kinh – thân thể, thay vì chỉ xem chúng là bí ẩn.

Đức tin, ý nghĩa sống và khả năng phục hồi

Bác sĩ Bùi Quốc Trị cũng nhắc đến những trường hợp bệnh nhân có đức tin tôn giáo mạnh mẽ và có chuyển biến sức khỏe bất ngờ. Trong y học và tâm lý học, niềm tin, ý nghĩa sống, hy vọng, sự nâng đỡ tinh thần và cộng đồng có thể ảnh hưởng lớn đến cách người bệnh đối diện với bệnh tật.

Điều này không có nghĩa đức tin có thể thay thế điều trị y khoa. Nhưng đức tin có thể làm thay đổi trạng thái tâm lý, giảm cô đơn, tăng hy vọng, cải thiện khả năng chịu đựng và giúp người bệnh hợp tác tốt hơn với quá trình điều trị. Với nhiều người, niềm tin trở thành nguồn lực nội tâm rất mạnh trong giai đoạn bệnh tật.

Thôi miên trị liệu cũng làm việc với một nguyên lý tương tự: khi con người có hình ảnh tích cực, cảm giác an toàn, niềm tin vào khả năng phục hồi và trạng thái thư giãn sâu, cơ thể có thể đáp ứng khác đi với stress và triệu chứng.

Bài học từ y học quân đội và vai trò của bác sĩ tâm lý

Trong chia sẻ của mình, bác sĩ Bùi Quốc Trị kể lại cuộc trao đổi với Đại tá, bác sĩ Nguyễn Hữu Trung, người từng học y khoa tại Liên Xô cũ và làm việc trong lĩnh vực bỏng. Ông nhắc đến việc trong một số thảm họa nghiêm trọng, người bệnh hoặc nạn nhân có thể cần được bác sĩ tâm lý tiếp xúc sớm, vì yếu tố tinh thần ảnh hưởng lớn đến phản ứng sinh tồn, hợp tác điều trị và phục hồi.

Điều này rất phù hợp với y học hiện đại: trong chấn thương, bỏng, thiên tai, chiến tranh, tai nạn hoặc bệnh nặng, sức khỏe tâm thần là một phần quan trọng của chăm sóc toàn diện. Người bệnh không chỉ cần thuốc và phẫu thuật; họ cần cảm giác an toàn, định hướng, hỗ trợ tinh thần, giảm hoảng loạn và niềm tin rằng mình đang được chăm sóc.

Thôi miên trị liệu, trong tay người được đào tạo đúng và có đạo đức nghề nghiệp, có thể là một công cụ hỗ trợ trong giảm lo âu, giảm đau, hỗ trợ thư giãn và tăng hợp tác trị liệu trong một số bối cảnh phù hợp.

Khóa “Khơi Nguồn Sức Sống Mới” cho cộng đồng

Bên cạnh khóa đào tạo chuyên gia, bác sĩ Bùi Quốc Trị cũng nhắc đến lớp sức khỏe cộng đồng Khơi Nguồn Sức Sống Mới, diễn ra trong khoảng 2,5 ngày. Trong lớp này, học viên được học các phương pháp tự chăm sóc và tự trị liệu một số vấn đề phổ biến, kể cả những vấn đề mạn tính.

Tinh thần của khóa học là giúp học viên huy động khả năng sẵn có trong cơ thể để phòng ngừa bệnh, tăng sức dẻo dai trong lao động trí óc và chân tay, sống vui vẻ hơn, lạc quan hơn, giảm căng thẳng và giảm stress.

Các phương pháp được học có thể bao gồm tự thôi miên, thư giãn sâu, ám thị tích cực, EFT, M.E.T, thở chậm, hình dung và nhận diện cảm xúc. Những phương pháp này giúp học viên có thêm công cụ tự chăm sóc hằng ngày, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến stress, mất ngủ, đau mỏi, lo âu, mệt mỏi và cảm xúc tiêu cực.

Từ “chữa bệnh” sang “đồng hành phục hồi”

Ngôn ngữ phù hợp trong bối cảnh hiện đại cần thận trọng. Thay vì hiểu thôi miên trị liệu là “chữa khỏi mọi bệnh”, nên hiểu đây là một phương pháp đồng hành phục hồi.

Đồng hành phục hồi nghĩa là giúp người bệnh hoặc học viên:

• Hiểu cơ thể mình hơn.

• Nhận diện stress và cảm xúc tốt hơn.

• Biết thư giãn và tự đưa mình về trạng thái bình tĩnh.

• Biết dùng lời nói tích cực với cơ thể.

• Biết giảm phản ứng sợ hãi với triệu chứng.

• Biết cải thiện giấc ngủ và sự tự tin.

• Biết phối hợp phương pháp thân – tâm với chăm sóc y khoa khi cần.

• Biết chủ động hơn thay vì hoàn toàn bị động trước bệnh tật.
  

Khi được hiểu đúng, thôi miên trị liệu không làm suy yếu y học, mà có thể bổ sung thêm một chiều quan trọng: chiều của tâm trí, cảm xúc, niềm tin, trạng thái thần kinh và khả năng tự điều chỉnh.

Trích cảm nhận của Đại tá, bác sĩ Bùi Quốc Trị

“Tôi xin chia sẻ những cảm nhận về một khóa học rất đặc biệt mà tôi đã tham gia. Khóa đào tạo chuyên gia chữa bệnh không dùng thuốc.”

“Trung tâm này đã dạy các học viên môn học Thôi miên trị liệu, theo chương trình đào tạo cho các bác sĩ ở Châu Âu.”

“Bác sĩ, nhà trị liệu, bằng cách tác động ám thị tích cực, với sự hợp tác của bệnh nhân, đã tác động vào chuỗi nội tiết tố của thân chủ.”

“Trong khóa học, tôi đã được Thầy điều trị làm mẫu trước cả lớp học và có kết quả chuyển biến rất khả quan.”

“Tôi thật sự tin tưởng vào phương pháp chữa bệnh này và mong muốn ngành y tế Việt Nam chúng ta sớm tìm hiểu, học tập và áp dụng.”

“Trung tâm này còn mở một lớp sức khỏe cộng đồng gọi là lớp Khơi Nguồn Sức Sống Mới… học viên được học các phương pháp tự trị liệu một số chứng bệnh phổ biến.”

Giá trị của khóa Chuyên gia Thôi miên Trị liệu

Khóa Chuyên gia Thôi miên Trị liệu không chỉ dạy kỹ thuật đưa thân chủ vào trạng thái thôi miên. Một chương trình đào tạo nghiêm túc cần giúp học viên hiểu đạo đức trị liệu, giới hạn chuyên môn, an toàn thân chủ, xây dựng ám thị trị liệu, lắng nghe, đánh giá vấn đề, nhận diện trường hợp cần chuyển gửi y khoa hoặc tâm lý chuyên sâu, và phối hợp với các phương pháp chăm sóc sức khỏe khác khi cần thiết.

Đối với người có nền tảng y học, tâm lý, giáo dục, chăm sóc sức khỏe hoặc trị liệu, thôi miên trị liệu có thể mở rộng cách nhìn về con người: không chỉ là cơ quan, triệu chứng và xét nghiệm, mà còn là hệ thống thân – tâm với ký ức, cảm xúc, niềm tin, môi trường sống và khả năng tự điều chỉnh.

Lưu ý khoa học và an toàn

Nội dung trong bài là cảm nhận cá nhân và quan sát chuyên môn của Đại tá, bác sĩ Bùi Quốc Trị sau khóa học. Những trường hợp được nhắc đến là trải nghiệm, phản hồi hoặc quan sát cá nhân, không phải bằng chứng lâm sàng để cam kết kết quả giống nhau cho mọi người.

Thôi miên trị liệu, tự thôi miên, EFT, M.E.T, thư giãn sâu, ám thị tích cực và các phương pháp thân – tâm có thể hỗ trợ giảm stress, điều hòa cảm xúc, cải thiện giấc ngủ, hỗ trợ cảm nhận đau và nâng cao chất lượng sống ở một số người. Các phương pháp này không thay thế cho khám bệnh, chẩn đoán, thuốc, phẫu thuật, cấp cứu, điều trị ung thư, điều trị tâm thần, điều trị nội tiết hoặc can thiệp y khoa chuyên sâu khi cần thiết.

Người có ung thư, đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, cao huyết áp, bệnh tim mạch, trầm cảm nặng, ý nghĩ tự hại, rối loạn tâm thần, đau kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc bệnh lý nghiêm trọng cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi. Không tự ý bỏ thuốc, ngừng điều trị hoặc trì hoãn can thiệp y khoa vì bất kỳ phương pháp bổ trợ nào.

Thông tin khóa học

Khóa học: Chuyên gia Thôi miên Trị liệu
Định hướng: Thôi miên trị liệu, ám thị trị liệu, tự thôi miên, tâm lý trị liệu ứng dụng, hỗ trợ thân – tâm, kỹ thuật làm việc với tiềm thức và cảm xúc
Giảng viên: Chuyên gia Thôi miên Nguyễn Mạnh Quân
Phù hợp với: Người làm trong lĩnh vực trị liệu, tâm lý, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, huấn luyện, tư vấn, phát triển con người và những học viên muốn nghiên cứu nghiêm túc về thôi miên trị liệu
Khóa cộng đồng liên quan: Haruva – Khơi Nguồn Sức Sống Mới
Hotline: 0904.606.965
Email: nmq.tribenhkhongdungthuoc@gmail.com

Trực thuộc Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam. Trung tâm huấn luyện các phương pháp đặc biệt nhằm nâng cao sức khỏe, phòng ngừa và hỗ trợ trị liệu các vấn đề trên cơ thể và tinh thần; đồng thời đào tạo các phương pháp học tập, tư duy, tâm lý ứng dụng trong giao tiếp, kinh doanh, đàm phán và bán hàng.

© 2026 Trị Bệnh Không Dùng Thuốc. All rights reserved.

Trị Bệnh Không Dùng Thuốc

Liên hệ

Địa chỉ: Trung tâm Văn hóa Thể thao Phường Yên Phụ, Số 1/15, ngõ 189 đường An Dương, quận Tây Hồ, Hà Nội

Hotline: 0904.606.965